Dodatkowa pamięć jest bardzo przydatna zwłaszcza w zastosowaniach muzycznych. Typowe pliki MIDI mają do 120kB długości (a bywają i po 300kB). Wynika z tego że130kB pamięci modelu 130XE może się okazać niewystarczające.
Opisów rozbudowy komputerów 130XE jest wiele. Większośćdotyczy pamięci jednobitowych. Część komputerówATARI 130XE posiada wbudowane pamięci czterobitowe typu 4464 (64k*4bit).Posiadają one 4 kości tych pamięci. Nie znalazłem nigdzieopisu jak rozszerzyć pamięć w tym przypadku. Poniżejprzedstawiam moje rozwiązanie tego problemu. Proponuję rozbudowękomputera 130XE do
1) 196kB (potrzeba 2szt. pamięci 4464)
2) 320kB (potrzeba 6szt. pamięci 4464)
Wymagany czas dostępu to 150ns lub mniej.
Dodatkowo potrzeba:
- 3szt. rezystorów 33[Om] (lub 1 dla wersji 196kB)
- układ scalony UCY74LS155
- ok. 1m przewodu w izolacji igielitowej
Schematy wyprowadzeń:
4464
+---+-+---+
/OE |1 +-+ 18| GND
D0 |2 17| D3
D1 |3 16| /CAS
/WE |4 15| D2
/RAS|5 14| A0
A6 |6 13| A1
A5 |7 12| A2
A4 |8 11| A3
VCC |9 10| A7
+---------+
UCY74LS155
+---+-+---+
1C |1 +-+ 16| VCC
1G
|2 15| 2C
DSB|3 14|
2G
1Y3|4
13|DSA
1Y2|5 12|
2Y3
1Y1|6
11|2Y2
1Y0|7
10|2Y1
GND|8
9|2Y0
+---------+
1G,2G - strobe
DSA,DSB - adres
1C,2C - data inp.
1Y0-1Y3,2Y0-2Y3 - data out.
Tablica stanów dla 74LS155
+---+---+---+---+---+---+---+---+
| Inputs
|
|
+---+---+---+---+ Outputs
|
| Addr | S | D
| |
+---+---+---+---+---+---+---+---+
|DSB|DSA|1G |1C |1Y0|1Y1|1Y2|1Y3|
+---+---+---+---+---+---+---+---+
| X | X | 1 | X | 1 | 1 | 1 | 1 |
+---+---+---+---+---+---+---+---+
| 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 1 | 1 | 1 |
+---+---+---+---+---+---+---+---+
| 0 | 1 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 1 |
+---+---+---+---+---+---+---+---+
| 1 | 0 | 0 | 1 | 1 | 1 | 0 | 1 |
+---+---+---+---+---+---+---+---+
| 1 | 1 | 0 | 1 | 1 | 1 | 1 | 0 |
+---+---+---+---+---+---+---+---+
| X | X | X | 0 | 1 | 1 | 1 | 1 |
+---+---+---+---+---+---+---+---+
|DSB|DSA|2G |2C |2Y0|2Y1|2Y2|2Y3|
+---+---+---+---+---+---+---+---+
| X | X | 1 | X | 1 | 1 | 1 | 1 |
+---+---+---+---+---+---+---+---+
| 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 1 | 1 |
+---+---+---+---+---+---+---+---+
| 0 | 1 | 0 | 0 | 1 | 0 | 1 | 1 |
+---+---+---+---+---+---+---+---+
| 1 | 0 | 0 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 |
+---+---+---+---+---+---+---+---+
| 1 | 1 | 0 | 0 | 1 | 1 | 1 | 0 |
+---+---+---+---+---+---+---+---+
| X | X | X | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
+---+---+---+---+---+---+---+---+
S - Strobe
D - Data
Czynności:
1) Wylutować koncówke rezystora R=33 Om wychodzącąod nóżki układu
CO25953
i biegnącą do CASpamięci dodatkowej. Jest to rezystor leżący
bliżejukładu
CO25953.
|Końcówkę wylutowujemy od strony układu CO25953. W to miejsce wlutować
krótki drucik który potem podłączymy do układu 74LS155.
Należy sięwcześniej
upewnić że rezystor ten łączy sięz CASem dodatkowym.
Dla informacji- 2szt.
pamięci dodatkowych zlokalizowane są bliżej przedniej części komputera.
2) Układ 74LS155 nalutować na CO25953 uprzednio odginającwszystkie
końcówki
z wyjątkiem 8 i 16.
Wycięcia obu układów powinny się znaleźć z jednej strony.
3) Wylutowaną końcówkę R=33[Om] dolutowaćdo jednego z wyjść
2Y0,2Y1,2Y2
lub 2Y3 układu 74LS155,
najlepiej do 2Y2 (nóżka 11) bo wylutowana koncówka rezystora wypada
akurat naprzeciwko.
4) Odgiąć nóżki 16 (/CAS) układów 4464 i nalutować piętrowo pamięci
na
będącejuż na płycie. Uwaga: przy rozbudowie do 196kB nasunąć2 układy
4464
na 2 sąsiednie kości.
Przy rozbudowie do 320kBnasunąć 4 kości 4464 na już
istniejące a potem jeszczejedno piętro z 2 kości 4464.
5)Połączyć wejścia adresowe DSB DSA czyli nóżki 3 i 13 układu
74LS155
z wyprowadzeniami 15 i 16 układu PIA (6520lub 6521) długimi przewodami.
Na wyprowadzeniach 15 i 16 PIA mamybit 5 i 6 portu B.
Wbrew temu co podaje
większość autorównie trzeba rozcinać ścieżek biegnących od tych
nóżek(co
prawda adresowanie ANTICA i RAM będzie wtedy zależne).
Dla wersji 196kB końcówkę 3 układu
74LS155 łączymy z 16 (Vcc) a nie do PIA.
UWAGA: Przy rozbudowie
pamięci do 196kB podłączamy jedyniekońcówkę 16 PIA
do DSA (nóżka 13 74LS155).
Nóżkę 3 (DSB) ukłądu 74LS155 radziłbymwtedy podłączyć
do +5V (choć pozostawienie jej wolnejnie będzie przestępstwem -
standard
TTL wolne wejścia traktujejakby były podłączone do plusa).
W tej sytuacji
pamięciami dodatkowymi sterują wyjścia 2Y2 i 2Y3 układu 74LS155 (co
trzebawiedzieć
by właciwie podłączyć się doCAS dodatkewgo RAMu).
6)Wejście danych 2C (końc.15 układu 74LS155) połączyćz masą (końc. 8).
7)Wolną po operacji z pkt. 1) końcówkę (CASdodatkowy) układu CO25953 połączyć drucikiem z wejciem 2G układu 74LS155 (z końcówką 14).
8) Odgięte końcówki 16 (/CAS) dodatkowych pamięcinależy połaczyć
parami
(po 2 sąsiednie z tego samego"piętra") i poprzez 3 rezystory
R=33[Om] połączyćz trzema niewykorzystanymi końcówkami 2Y0-2Y3 tj.
nóżki9
do 12). Jedna z tych 4-ch nóżek jest już oczywiściezajęta przez stary
rezystor
33[om].
UWAGA: Dla wersji 196kB
łączymy CASy 2 szt. nalutowanych pamięciprzez 33R
z wyjciem 2Y3 (końcówka 12 74LS155).
"Stary" RAM połączyliśmy wcześniej z 2Y2 poprzez "stary"
rezystor 33[Om] z 2Y2.
Po sprawdzeniu prawidłowości montażu włączamy komputeri testujemy
pamięć.
Do analizy pracy układu pomocna będzie tablica stanów74LS155 oraz
informacja
że pamięci 4464 są nieaktywnegdy CASy mają podłączone do +5V.
UWAGA: Schemat na rysunku dotyczy wersji z 320kB RAM (na rysunku jest błąd numeracji nóżek, przy GND powinno być 8) .
Niestety SELF TEST nie wykrywa i nie testuje tej dodatkowej pamięci.
Dlatego użyj programu TESTMEM.COM
dlasprawdzenia
i przetestowania pamięci.
I jeszcze kilka programów głównie dla DOS2.5CP
umożliwiającychkorzystanie
z powstałego RAMu.
1) RAMDISK.EXE - tworzy konfigurowalny
RAMdysk
(ściągasz łącznie z RAMSET.EXE)
2) RAMSET.EXE - konfiguruje RAM dysk tworząc plik konfiguracyjny
RAMDISK.SET
Te dwa programy pochodzą z niewydawanego już czasopisma "TajemniceAtari"
3) FORMAT.COM - formatuje wybrany dysk
(przydatnygdy
RAMdysk "padnie") czego nie może popularny INIT.COM
4) SERCOPY.COM - seryjny kopiak
(uzupełniabrakującą
funkcję COPY w DOS2.5CP umożliwiającwrzucenie czegoś na RAMdysk)
Te dwa programy są mojego autorswa.
Autor nie ponosi odpowiedzalnosci za awarie powstałe przy realizacji
układu i nie ręczy że w powyższym opisie nie ma błędów.
Jednak w/w układ który zmontowałem i sprawdziłem działa poprawnie.
Opracował: I. Kuczek E-mail: ixkuczek@kki.net.pl lub ixkuczek@friko6.onet.pl